آیا برای سلوک، ابتدا باید سیر علمی داشت؟

جمعه, 22 مرداد 1395
این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)

اينكه كه گفته مي‌شود براي سلوك ابتدا بايد سير علمي داشت بعد عملي تا جه اندازه درست است؟ آيا نمي‌شود در كنار هم و با هم آغاز كرد؟

پاسخ: حضرت امیر المومنین علی علیه السلام فرمود «العلم امام العمل» که امام را دو گونه می‌شود خواند؛ یکی «اِمامُ» که خبر العلم می‌شود و دیگری «اَمامَ» که ظرف می‌شود. یعنی علم پیشوای عمل است یا علم در جلوی عمل قرار دارد. از این رو شما هر حرکتی بخواهید انجام دهید و هر عملی را بخواهید انجام دهید باید آگاهانه و عالمانه باشد. تا علم و آگاهی نباشد، عمل، عمل نیست. اگر از این دید نگاه کنید، تقدم با علم است یعنی اول باید دانست سپس عمل کرد. اگر عملی بدون آگاهی انجام شود عمل جاهلانه و نادرست خواهد بود.

اما اگر مرادتان از این سخن، عرفان نظری در مقایسه با عرفان عملی است، یعنی انسان اول، عرفان نظری بخواند و سپس وارد عرفان عملی شود یا اینکه بدون عرفان نظری به عرفان عملی می‌توان پرداخت یا اینکه لزومی دارد انسان در کنار عرفان عملی، عرفان نظری هم بخواند یا لزومی ندارد؟ پاسخش این است که عرفان عملی اصل است. آنچیزی که انسان را از حضیض به اوج می‌برد و از فرش به عرش می‌کشاند عرفان عملی است منتها این کار بدون دستگیری و ارشاد انسان راه رفته، صورت نمی‌گیرد یعنی باید این سیر و سلوک تحت اشراف انسان راه رفته باشد که خود در این مسیر قدم گذاشته و با کمّ و خمّ و منزل و مقامات سیر و سلوک آگاه است، انجام شود. و در اینجا سخن از راهنمایی و ارشاد استاد است.

گاهی از وقتها انسان دسترسی به استاد عارف واصل ندارد چه بسا در این مواقع، توصیه بکنیم که از عرفان نظری کمک بگیرد و عرفان نظری را پس از مباحث فلسفی دنبال کند و بعد از آنکه اجمالا از عرفان نظری اطلاع پیدا کرد با نظر همان استاد عرفان نظری یا با مشورت‌هایی که با دیگران انجام می‌دهد در کنار آن سیر و سلوک عملی را هم شروع بکند.

ما که در خدمت استاد علامه حسن زاده بودیم و دوره های فلسفه را تمام کردیم و شروع به عرفان نظری کردیم همان اوائل عرفان که خدمت ایشان بودیم و شرح فصوص را از ایشان استفاده می‌کردیم به ما فرمودند آقا جان شما باید همگام با این، طهارت خودتان را حفظ کنید، دائم الوضو بوده باشید، بی وضو در درس شرکت نکنید، قرآن را هر روز بخوانید، مسبحات ستّ را برای شبها قبل از خواب سفارش می‌فرمودند و می‌فرمودند آقا دیر می‌شود، بخواهید صبر کنید تا اینها تمام شود بعد شروع کنید دیر می‌شود، همین الان در کنار این درسها و بحث‌ها این را هم داشته باشید.

اگر ما بخواهیم عرفان نظری را بدون عرفان عملی دنبال بکنیم لطفی ندارد. عرفان نظری صرف، یک مشت اصطلاحات است و به فرمایش حضرت امام رحمة الله علیه، نتیجه اش این می‌شود که انسان می‌شود ابلیس مجلس آرا. رهزن خلق خدا به سوی حق. چون خودت که اهلش نیستی، از طرفی خودت را مطرح می‌کنی و حرف می‌زنی و دیگران را به طمع می‌اندازی بعد که می‌آیند دنبال راه را از شما پی بگیرند یا باید بگویی اهلش نیستم که این زشت است و چرا از اهلش نشدی؟ و اگر هم بگویی بله اهلش هستم، دروغ گفته‌ای و در نتیجه می‌شوی رهزن! اگر انسان رهنما نباشد می‌شود رهزن! با ان شاء الله زبانی که کار درست نمی‌شود. پس باید اهل عمل و سیر و سلوک بود.

{jcomments on}

خواندن 5291 دفعه آخرین ویرایش در جمعه, 26 شهریور 1395